Wisselligging, helder uitgelegd.
Praktische uitleg, beslisbomen, werkinstructies, casussen en korte leermodules over decubitus en wisselligging. Op basis van de richtlijnen, met de bronnen erbij.
Vandaag uitgelichtTwee, drie of vier uur: wat zegt het onderzoek over draaifrequentie?We hebben allemaal geleerd dat regelmatig draaien belangrijk is. Maar wat zegt de wetenschap nu werkelijk over de frequentie?Lees het artikelActueelNieuw onderzoek van TNO: fysieke belasting in de thuiszorgWat het rapport van TNO en de Arbeidsinspectie betekent voor wisselligging.
Dossier: dementie en onrust
Wisseldruk, wisselligging en rust · 7 onderdelen
ArtikelDementie, wisseldruk en wisselligging: een overzichtBij cliënten met dementie raken drukontlasting, rust en gedrag elkaar. Een overzicht van wat je weet, wat je ziet en wat je kunt doen.ArtikelDementie, onrust en wisselligging: wat kun je doen?Bij cliënten met dementie kan juist de zorg zelf onrust geven. Hoe combineer je drukontlasting met rust?ArtikelKan een wisseldrukmatras onrust geven bij dementie?Het matras beweegt en de pomp maakt geluid. Wat betekent dat voor een cliënt met dementie?ArtikelPijn herkennen bij cliënten met dementiePijn bij het draaien wordt bij dementie vaak gemist. Zo herken je het wel.BeslisboomOnrust rond wisselligging: wat kan de oorzaak zijn?Een beslisboom om de oorzaak gestructureerd te onderzoeken.WerkinstructieRustig draaien bij een cliënt met dementieZo maak je een draaibeurt rustig en voorspelbaar.CasusOnrust op een wisseldrukmatras bij dementieWanneer het matras zelf de onrust lijkt te geven.
Beslissen
Kies stap voor stap · 7 beslisbomen
BeslisboomWelk matras past bij mijn cliënt?Vier vragen die je helpen om een passende onderlaag te kiezen: het matras waarop de cliënt ligt.BeslisboomHoe vaak moet deze cliënt van houding wisselen?Een stappenplan om tot een onderbouwde frequentie te komen, uitgaande van de richtlijn.BeslisboomIk zie roodheid op de huid. Wat nu?Van vingertest tot vervolgstap, in drie vragen.BeslisboomIs automatische wisselligging passend voor deze cliënt?Vier vragen om te bepalen of een kantelend systeem past.BeslisboomMoeten de hielen worden vrijgelegd?Twee vragen over een van de kwetsbaarste plekken van het lichaam.BeslisboomVolstaat een schuimmatras, of is meer nodig?Een beslisboom in lijn met de bijgewerkte internationale richtlijn.BeslisboomOnrust bij een cliënt met dementie rond wisselligging: wat kan de oorzaak zijn?Een beslisboom om de oorzaak van onrust gestructureerd te onderzoeken, voordat je iets verandert.
Uitvoeren
Zo doe je het aan bed · 7 werkinstructies
WerkinstructieEen cliënt in de 30-gradenhouding leggenStap voor stap naar een zijligging die stuit en heup allebei ontziet.WerkinstructieHandmatig draaien met een glijzeil (twee zorgverleners)Veilig en zonder schuiven, voor de cliënt en voor je eigen rug.WerkinstructieHuidinspectie bij risico op decubitusEen vaste volgorde, zodat je niets mist.WerkinstructieHielen vrijleggenZo leg je de hielen vrij zonder de druk te verplaatsen.WerkinstructieDagelijkse controle van een wisseldrukmatrasEen paar minuten per dag, zodat het matras doet wat het moet doen.WerkinstructieWisselligging vastleggen en overdragenGoede overdracht zorgt dat elke dienst hetzelfde doet.WerkinstructieRustig draaien bij een cliënt met dementieZo maak je een draaibeurt zo rustig en voorspelbaar mogelijk.
Toepassen
Leren van praktijksituaties · 8 casussen
CasusMevrouw wordt ’s nachts onrustig van de draaibeurtenEen cliënt met dementie, een verhoogd risico en nachten vol onderbrekingen.CasusRoodheid op de stuit na een ziekenhuisopnameEen cliënt komt terug met een rode plek. Wat doe je?CasusEen hielwond ondanks een wisseldrukmatrasWaarom een goed matras de hielen niet altijd beschermt.CasusDraaien is pijnlijk in de laatste levensfaseWanneer comfort voorop staat.CasusEen afdeling met zware nachtdienstenWanneer wisselligging het team uitput.CasusEen cliënt met overgewichtWaar let je op bij de keuze van een onderlaag en hulpmiddelen?CasusEen organisatie stapt over van wisseldruk naar schuimWat er gebeurt met de wisselligging als het matrasbeleid verandert.CasusOnrust op een wisseldrukmatras bij dementieWanneer het matras zelf de onrust lijkt te geven.
Oefenen
Vijf minuten per thema · 5 modules
Begrijpen
Uitleg per thema · 47 artikelen
ArtikelWat is decubitus en hoe ontstaat het?Decubitus is schade aan de huid en het weefsel eronder. Wie begrijpt hoe het ontstaat, ziet ook waar preventie het verschil maakt.2 minArtikelDe categorieën van decubitus herkennenDecubitus wordt ingedeeld in categorieën. Die helpen om de ernst te herkennen, af te spreken wat nodig is en de ontwikkeling te volgen.2 minArtikelRoodheid: wegdrukbaar of niet?Rode huid na het liggen is niet altijd decubitus. Met een eenvoudige test zie je het verschil.2 minArtikelRisico op decubitus inschattenNiet elke cliënt heeft hetzelfde risico. Een goede inschatting bepaalt welke preventie nodig is.2 minArtikelWisselligging op een wisseldrukmatras: wat zegt de richtlijn?Ligt een cliënt op een wisseldrukmatras, dan hoeft hij niet meer gedraaid te worden. Toch? De richtlijn zegt iets anders.3 minArtikelDe 30-gradenhouding: zo leg je iemand goed op de zijEen volledige zijligging belast juist de heup. Met een lichte kanteling ontlast je stuit en heup allebei.2 minArtikelHoe vaak van houding wisselen? Frequentie op maatElke 4 uur is een uitgangspunt, geen vaste regel. Zo bepaal je wat bij jouw cliënt past.2 minArtikelWisselligging in de nacht: zorg en rust combinerenHoudingswisseling stopt niet om middernacht. Maar slaap is ook belangrijk. Zo vind je de balans.2 minArtikelSchuifkrachten voorkomen bij het draaienNiet alleen druk, ook schuiven beschadigt het weefsel. Met een paar eenvoudige maatregelen voorkom je veel.2 minArtikelWisseldruk en wisselligging: wat is het verschil?Ze klinken bijna hetzelfde en worden vaak door elkaar gehaald. Toch doen ze iets heel anders, en vullen ze elkaar juist aan.2 minArtikelDrukverdelende matrassen: welke past bij je cliënt?Schuim, wisseldruk of een combinatie met wisselligging? Een overzicht van de mogelijkheden en waar je op let.2 minArtikelHielen vrijleggen: zo doe je het goedHielen zijn klein, maar kwetsbaar. Ze hebben weinig weefsel en een klein contactoppervlak. Zo leg je ze goed vrij.2 minArtikelBedopmaak: minder lagen, betere werkingEen drukverdelend matras werkt alleen goed als je het niet onbedoeld tegenwerkt. De bedopmaak speelt daarbij een grote rol.2 minArtikelAutomatische wisselligging: wanneer overwegen?Een matras dat zelf wisselligging geeft, neemt werk over. Maar wanneer is dat zinvol, en wat blijft het team doen?2 minArtikelWisselligging vastleggen in het zorgplanGoede afspraken werken alleen als iedereen ze kent. Zo leg je wisselligging zo vast dat elke dienst hetzelfde doet.2 minArtikelDe fysieke belasting van draaien beperkenHandmatig draaien vraagt kracht, dienst na dienst. Zo houd je het werk voor het team gezond.2 minArtikelDruk, schuifkrachten en weefselvervorming: zo ontstaat drukletselDrukletsel begint vaak dieper dan je ziet. Wie het mechanisme begrijpt, begrijpt ook waarom preventie werkt.2 minArtikelHuidinspectie: zo kijk je goed naar de huidEen goede huidinspectie is de snelste manier om drukletsel vroeg te zien. Zo doe je het in een paar minuten.2 minArtikelWaarom is wisselligging belangrijk?Houdingswisseling is een van de oudste vormen van decubituspreventie. Waarom werkt het, en waarom blijft het nodig?2 minArtikelTwee, drie of vier uur: wat zegt het onderzoek over draaifrequentie?We hebben allemaal geleerd dat regelmatig draaien belangrijk is. Maar wat zegt de wetenschap nu werkelijk over de frequentie?4 minArtikelAutomatische of handmatige wisselligging: wat is het verschil?Een matras dat zelf kantelt, of collega’s die draaien: wat zijn de verschillen, en wat weten we erover?3 minArtikelWisselligging en comfort, pijn, slaap en onrustHoudingswisseling is goed voor de huid. Maar wat doet het met comfort, pijn en slaap?2 minArtikelWanneer is automatische wisselligging niet passend?Automatische wisselligging is geen oplossing voor iedere cliënt. Hier let je op.2 minArtikelReactieve en actieve ondersteunende oppervlakkenMatrassen worden ingedeeld in reactief en actief. Wat betekent dat, en waarom doet het ertoe?2 minArtikelHoe werkt een wisseldrukmatras?Een wisseldrukmatras beweegt zachtjes onder de cliënt. Wat gebeurt er precies, en wat doet het niet?2 minArtikelEen antidecubitusmatras kiezen: een praktische keuzehulpWelke onderlaag past bij deze cliënt? Met deze vijf vragen kom je tot een onderbouwde keuze.2 minArtikelOndersteuning en wisselligging bij verschillende cliëntgroepenEen kwetsbare oudere, een cliënt in de laatste levensfase of iemand met overgewicht: de aanpak verschilt.2 minArtikelDe richtlijnen over decubitus: een overzichtV&VN, de internationale richtlijn en NICE: wat zijn het, en waarin verschillen ze?2 minArtikelHoe sterk is het bewijs? Systematische reviews begrijpen‘Laag zeker bewijs’, ‘geen significant verschil’: wat betekenen die woorden, en wat kun je ermee?2 minArtikelZeven misverstanden over decubitus en wisselliggingVeel ideeën over decubitus zijn hardnekkig, maar kloppen niet. Zeven misverstanden op een rij.2 minArtikelHoeveel tijd kost handmatige wisselligging?Wisselligging is waardevol, maar kost ook tijd. Zo reken je uit wat het in jouw team vraagt.2 minArtikelHygiëne en reiniging van antidecubitusmatrassenEen matras is pas veilig als het schoon en intact is. Waar let je op?2 minArtikelEen nieuw hulpmiddel invoeren en evaluerenEen goed hulpmiddel werkt alleen als het team het goed gebruikt. Zo pak je de invoering aan.2 minArtikelMinder standaard wisseldruk: waarom wisselligging nu het verschil maaktJe hoort het steeds vaker: we stappen af van wisseldruk. Klopt dat? En wat betekent het voor de manier waarop je wisselligging organiseert?4 minArtikelSchuim of wisseldruk: wat past bij welke cliënt?Een hoogwaardig schuimmatras of een wisseldrukmatras? Zo maak je een onderbouwde keuze.2 minArtikelDementie, onrust en wisselligging: wat kun je doen?Bij cliënten met dementie kan juist de zorg zelf onrust geven. Hoe combineer je drukontlasting met rust?2 minArtikelKan een wisseldrukmatras onrust geven bij dementie?Het matras beweegt en de pomp maakt geluid. Wat betekent dat voor een cliënt met dementie?2 minArtikelPijn herkennen bij cliënten met dementiePijn bij het draaien wordt bij dementie vaak gemist. Zo herken je het wel.2 minArtikelVan standaard wisseldruk naar maatwerk: een matrasbeleid voor je organisatieHoe richt je een matrasbeleid in dat past bij de nieuwe richtlijnen?2 minArtikelDementie, wisseldruk en wisselligging: een overzichtBij cliënten met dementie raken drukontlasting, rust en gedrag elkaar. Een overzicht van wat je weet, wat je ziet en wat je kunt doen.4 minArtikelOnderbouwing van de Multiturn 6: drie erkende principes in één matrasDrukverdeling, houdingswisseling en hielvrijlegging zijn de pijlers van decubituspreventie. De Multiturn 6 brengt ze samen, in het ritme dat de zorg al kent.6 minArtikelWie draait de cliënt als de thuiszorg er niet is?In de wijkverpleging is houdingswisseling om de paar uur, dag en nacht, niet vanzelfsprekend. Hoe pak je het aan, met de mensen die je hebt?3 minArtikelMantelzorg: betrokken blijven, zonder het zware draaiwerkMantelzorgers helpen vaak mee met draaien, ook ’s nachts. Hoe zorg je dat ze betrokken blijven zonder dat het te zwaar wordt?3 minArtikelNieuw onderzoek van TNO: fysieke belasting in de thuiszorg, en wat het betekent voor wisselliggingTNO, LOCOmotion en de Nederlandse Arbeidsinspectie onderzochten hoe goed de thuiszorg werkt volgens de praktijkrichtlijnen fysieke belasting. Wisselligging wordt niet apart genoemd, maar de lessen zijn er direct op van toepassing.6 minArtikelDecubitus in Nederlandse verpleeghuizen neemt licht toeNieuw onderzoek van de Universiteit Maastricht laat zien dat decubitus in verpleeghuizen tussen 2017 en 2024 licht is gestegen. Wat betekent dat voor de dagelijkse zorg?2 minArtikelLaat de nacht weer een nacht zijn: wisselligging en persoonsgerichte nachtzorgGoede nachtzorg betekent niet dat je iemand steeds wakker moet maken. Hoe combineer je drukontlasting met rust?3 minArtikelWat een drukmeting laat zien bij de Multiturn 6Wie lang ligt, belast steeds dezelfde plekken. Een drukmat meet hoe hard het lichaam op de ondergrond drukt. Hieronder zie je metingen met de Multiturn 6 in vijf standen, naast een referentiemeting, en lees je wat die metingen wel en niet zeggen.10 min
Van kennis naar praktijk
Zie het in de praktijk.
Probeer de Multiturn 6 drie weken kosteloos, begeleid door onze ergotherapeut. Of kijk eerst hoe ‘wisselwijs’ jouw team is.