Decubitus begrijpen

Pijn herkennen bij cliënten met dementie

Pijn bij het draaien wordt bij dementie vaak gemist. Zo herken je het wel.

Kort antwoord

Bij dementie uit pijn zich vaak in gedrag, zoals onrust of verzet bij de zorg. Observatieschalen zoals de REPOS of de PACSLAC-D helpen pijn te herkennen, bijvoorbeeld tijdens het draaien.

Waarom pijn wordt gemist

Cliënten met dementie kunnen pijn vaak niet goed onder woorden brengen. Pijn uit zich dan in gedrag: onrust, verzet bij de zorg, terugtrekken of juist roepen.

Observatieschalen

Observatieschalen helpen om pijn systematisch te herkennen. In Nederland worden onder meer de REPOS (Rotterdam Elderly Pain Observation Scale) en de PACSLAC-D gebruikt. Je observeert gedrag zoals gezichtsuitdrukking, geluiden en lichaamshouding, bijvoorbeeld tijdens het draaien.

Pijn en houdingswisseling

Doet draaien pijn, dan raakt de cliënt sneller onrustig en wordt de zorg zwaarder. Bespreek pijnbestrijding met de arts, stem de momenten van draaien af en kies hulpmiddelen die het draaien soepeler maken.

Vastleggen

Noteer de score en het gedrag, zodat je verloop ziet en de aanpak kunt bijstellen.

Verdiepende vragen

Wanneer gebruik ik een pijnobservatieschaal?

Bij cliënten die pijn niet goed kunnen aangeven, en vooral bij momenten die pijn kunnen doen, zoals draaien en verzorgen.

Wie bespreekt de pijnbestrijding?

De arts, samen met het team en waar mogelijk de familie.

Bronnen

Bijgewerkt op 22 oktober 2026. Vakinhoudelijke review door een zorgprofessional is uitgevoerd.

Van kennis naar praktijk

Zie het in de praktijk.

Probeer de Multiturn 6 drie weken kosteloos, begeleid door onze ergotherapeut. Of kijk eerst hoe ‘wisselwijs’ jouw team is.

Probeer 3 weken kosteloosDoe de Wisselwijzer

Direct toepassen.

BeslisboomIk zie roodheid op de huid. Wat nu?Van vingertest tot vervolgstap, in drie vragen.WerkinstructieWerkinstructie: huidinspectie bij risico op decubitusEen vaste volgorde, zodat je niets mist.CasusCasus: roodheid op de stuit na een ziekenhuisopnameEen cliënt komt terug met een rode plek. Wat doe je?Micro-learningDecubitus in 5 minutenTest en verdiep je kennis in vijf korte stappen.

Lees verder.

Wat is decubitus en hoe ontstaat het?Decubitus is schade aan de huid en het weefsel eronder. Wie begrijpt hoe het ontstaat, ziet ook waar preventie het verschil maakt.De categorieën van decubitus herkennenDecubitus wordt ingedeeld in categorieën. Die helpen om de ernst te herkennen, af te spreken wat nodig is en de ontwikkeling te volgen.Roodheid: wegdrukbaar of niet?Rode huid na het liggen is niet altijd decubitus. Met een eenvoudige test zie je het verschil.