Matrassen en drukverdeling

Schuim of wisseldruk: wat past bij welke cliënt?

Een hoogwaardig schuimmatras of een wisseldrukmatras? Zo maak je een onderbouwde keuze.

Kort antwoord

Hoogwaardig schuim is voor veel cliënten met risico een goede basis; wisseldruk kan zinvol zijn bij hoog risico of als de huid onvoldoende herstelt. Geen type is voor iedereen het beste, en houdingswisseling blijft bij elke onderlaag nodig.

Hoogwaardig schuim

Verdeelt de druk doordat het lichaam erin wegzakt. Werkt zonder stroom en pomp, is stil en heeft weinig onderhoud nodig. Voor veel cliënten met een risico op decubitus een goede basis.

Wisseldruk

Wisselt de belasting actief door luchtcellen om de beurt te vullen en te legen. Kan zinvol zijn bij een hoog risico, als de huid onvoldoende herstelt op schuim, of bij een specifieke zorgvraag.

Waar de richtlijnen het over eens zijn

  • Geen enkel type onderlaag (het matras) is voor iedereen het beste.
  • De keuze hangt af van risico, huid, mobiliteit, comfort en zorgsituatie.
  • Evalueer de keuze, zeker als er toch decubitus ontstaat.
  • Houdingswisseling blijft bij elke onderlaag nodig.

Let op bij dementie en onrust

Sommige cliënten met dementie ervaren de beweging of het geluid van een wisseldrukmatras als onprettig. Anderen worden juist onrustig van handmatige draaibeurten. Observeer per cliënt en kies wat het meeste rust geeft.

Als houdingswisseling de knelpunt is

Ligt het probleem niet bij de drukverdeling, maar bij het draaien zelf, kijk dan naar een oplossing die de houding verandert. Een systeem met automatische laterale wisselligging neemt dat werk over, op schuim of in combinatie met wisseldruk.

Hulp bij de keuze

Twijfel je welk matras of systeem past? Plan kosteloos een afspraak met Esmee, ergotherapeut en productspecialist. Ze denkt mee over wat past bij jullie cliënten en jullie werkwijze.

Verdiepende vragen

Kan een cliënt met decubitus op schuim liggen?

Volgens de internationale richtlijn is minimaal een drukverdelend schuimmatras nodig; wisseldruk is een gelijkwaardige optie. Evalueer de keuze bij de wondzorg.

Wanneer stap ik over van schuim naar wisseldruk?

Bijvoorbeeld als de huid onvoldoende herstelt, het risico toeneemt of de zorgvraag verandert. Leg de reden vast.

Bronnen

Bijgewerkt op 22 oktober 2026. Vakinhoudelijke review door een zorgprofessional is uitgevoerd.

Van kennis naar praktijk

Zie het in de praktijk.

Probeer de Multiturn 6 drie weken kosteloos, begeleid door onze ergotherapeut. Of kijk eerst hoe ‘wisselwijs’ jouw team is.

Probeer 3 weken kosteloosDoe de Wisselwijzer

Direct toepassen.

BeslisboomWelk matras past bij mijn cliënt?Vier vragen die je helpen om een passende onderlaag te kiezen: het matras waarop de cliënt ligt.BeslisboomMoeten de hielen worden vrijgelegd?Twee vragen over een van de kwetsbaarste plekken van het lichaam.BeslisboomVolstaat een schuimmatras, of is meer nodig?Een beslisboom in lijn met de bijgewerkte internationale richtlijn.WerkinstructieWerkinstructie: hielen vrijleggenZo leg je de hielen vrij zonder de druk te verplaatsen.Micro-learningMatrassen en drukverdeling in 5 minutenTest en verdiep je kennis in vijf korte stappen.

Lees verder.

Wisseldruk en wisselligging: wat is het verschil?Ze klinken bijna hetzelfde en worden vaak door elkaar gehaald. Toch doen ze iets heel anders, en vullen ze elkaar juist aan.Drukverdelende matrassen: welke past bij je cliënt?Schuim, wisseldruk of een combinatie met wisselligging? Een overzicht van de mogelijkheden en waar je op let.Hielen vrijleggen: zo doe je het goedHielen zijn klein, maar kwetsbaar. Ze hebben weinig weefsel en een klein contactoppervlak. Zo leg je ze goed vrij.