Wisselligging

Waarom is wisselligging belangrijk?

Houdingswisseling is een van de oudste vormen van decubituspreventie. Waarom werkt het, en waarom blijft het nodig?

Kort antwoord

Wisselligging verplaatst de druk naar andere delen van het lichaam, zodat belaste plekken kunnen herstellen. De richtlijnen bevelen het aan naast een passende onderlaag; het beste ritme is per cliënt maatwerk.

Druk verplaatsen

Bij wisselligging gaat de cliënt anders liggen, zodat andere delen van het lichaam het gewicht dragen. Plekken die net belast waren, krijgen tijd om te herstellen.

Ook op een goed matras

Een drukverdelend matras verlaagt de druk, maar neemt die niet weg. Daarom noemen de richtlijnen houdingswisseling en een passende onderlaag (het matras) als twee onderdelen die samen horen.

Wat het onderzoek zegt

Houdingswisseling is een logische en breed aanbevolen strategie. Welk ritme en welke houding het beste werken, is wetenschappelijk nog niet duidelijk vastgesteld. Daarom is maatwerk per cliënt het uitgangspunt.

Meer dan de huid

Van houding wisselen kan ook prettig zijn voor comfort en stijfheid. Vraag de cliënt hoe een houding voelt; ook dat hoort bij goede zorg.

Met Multiturn 6

Benieuwd hoe automatische wisselligging in de praktijk werkt? De Multiturn 6 combineert automatische laterale wisselligging, wisseldruk en hielvrijlegging in één matras. Je kunt het systeem drie weken kosteloos proberen.

Verdiepende vragen

Is wisselligging bewezen effectief?

Het is een logische en breed aanbevolen strategie. Welk ritme en welke houding het beste werken, is nog onzeker.

Wat als een cliënt niet gedraaid wil worden?

Bespreek de redenen, zoek samen naar alternatieven en leg de afspraken vast.

Bronnen

Bijgewerkt op 22 oktober 2026. Vakinhoudelijke review door een zorgprofessional is uitgevoerd.

Van kennis naar praktijk

Zie het in de praktijk.

Probeer de Multiturn 6 drie weken kosteloos, begeleid door onze ergotherapeut. Of kijk eerst hoe ‘wisselwijs’ jouw team is.

Probeer 3 weken kosteloosDoe de Wisselwijzer

Direct toepassen.

BeslisboomHoe vaak moet deze cliënt van houding wisselen?Een stappenplan om tot een onderbouwde frequentie te komen, uitgaande van de richtlijn.BeslisboomIs automatische wisselligging passend voor deze cliënt?Vier vragen om te bepalen of een kantelend systeem past.BeslisboomOnrust bij een cliënt met dementie rond wisselligging: wat kan de oorzaak zijn?Een beslisboom om de oorzaak van onrust gestructureerd te onderzoeken, voordat je iets verandert.WerkinstructieWerkinstructie: een cliënt in de 30-gradenhouding leggenStap voor stap naar een zijligging die stuit en heup allebei ontziet.Micro-learningWisselligging in 5 minutenTest en verdiep je kennis in vijf korte stappen.

Lees verder.

Wisselligging op een wisseldrukmatras: wat zegt de richtlijn?Ligt een cliënt op een wisseldrukmatras, dan hoeft hij niet meer gedraaid te worden. Toch? De richtlijn zegt iets anders.De 30-gradenhouding: zo leg je iemand goed op de zijEen volledige zijligging belast juist de heup. Met een lichte kanteling ontlast je stuit en heup allebei.Hoe vaak van houding wisselen? Frequentie op maatElke 4 uur is een uitgangspunt, geen vaste regel. Zo bepaal je wat bij jouw cliënt past.