Matrassen en drukverdeling

Reactieve en actieve ondersteunende oppervlakken

Matrassen worden ingedeeld in reactief en actief. Wat betekent dat, en waarom doet het ertoe?

Kort antwoord

Een reactief oppervlak, zoals schuim, verdeelt de druk als er gewicht op komt; een actief oppervlak, zoals een wisseldrukmatras, verandert zelf de ondersteuning. Bij beide blijft houdingswisseling nodig.

Reactief

Een reactief oppervlak verandert pas als er gewicht op komt. Het lichaam zakt in het materiaal en de druk wordt over een groter oppervlak verdeeld. Voorbeelden zijn schuim, gel en statische luchtmatrassen.

Actief

Een actief oppervlak verandert zelf de ondersteuning, ook zonder beweging van de cliënt. Het bekendste voorbeeld is een wisseldrukmatras, waarbij luchtcellen om de beurt vullen en legen.

Wat het onderzoek zegt

Een Cochrane-review (Shi en collega’s, 2021) vond bewijs van lage zekerheid dat wisseldrukmatrassen het ontstaan van decubitus kunnen verminderen ten opzichte van schuim. Ten opzichte van andere reactieve luchtoppervlakken is het verschil onzeker. Wisseldruk is volgens die review waarschijnlijk wel kosteneffectiever dan schuim.

En houdingswisseling?

Of een oppervlak nu reactief of actief is: de houding van de cliënt verandert er niet door. Daarom blijft houdingswisseling bij beide onderdeel van de preventie, tenzij een systeem dat ook overneemt.

Hulp bij de keuze

Twijfel je welk matras of systeem past? Plan kosteloos een afspraak met Esmee, ergotherapeut en productspecialist. Ze denkt mee over wat past bij jullie cliënten en jullie werkwijze.

Verdiepende vragen

Is wisseldruk altijd beter dan schuim?

Niet altijd. Het bewijs is van lage zekerheid en de keuze hangt af van de cliënt.

Werkt een actief oppervlak zonder stroom?

Meestal niet. Volg de instructies van de fabrikant voor stroomuitval en transport.

Bronnen

Bijgewerkt op 22 oktober 2026. Vakinhoudelijke review door een zorgprofessional is uitgevoerd.

Van kennis naar praktijk

Zie het in de praktijk.

Probeer de Multiturn 6 drie weken kosteloos, begeleid door onze ergotherapeut. Of kijk eerst hoe ‘wisselwijs’ jouw team is.

Probeer 3 weken kosteloosDoe de Wisselwijzer

Direct toepassen.

BeslisboomWelk matras past bij mijn cliënt?Vier vragen die je helpen om een passende onderlaag te kiezen: het matras waarop de cliënt ligt.BeslisboomMoeten de hielen worden vrijgelegd?Twee vragen over een van de kwetsbaarste plekken van het lichaam.BeslisboomVolstaat een schuimmatras, of is meer nodig?Een beslisboom in lijn met de bijgewerkte internationale richtlijn.WerkinstructieWerkinstructie: hielen vrijleggenZo leg je de hielen vrij zonder de druk te verplaatsen.Micro-learningMatrassen en drukverdeling in 5 minutenTest en verdiep je kennis in vijf korte stappen.

Lees verder.

Wisseldruk en wisselligging: wat is het verschil?Ze klinken bijna hetzelfde en worden vaak door elkaar gehaald. Toch doen ze iets heel anders, en vullen ze elkaar juist aan.Drukverdelende matrassen: welke past bij je cliënt?Schuim, wisseldruk of een combinatie met wisselligging? Een overzicht van de mogelijkheden en waar je op let.Hielen vrijleggen: zo doe je het goedHielen zijn klein, maar kwetsbaar. Ze hebben weinig weefsel en een klein contactoppervlak. Zo leg je ze goed vrij.