Druk, schuifkrachten en tijd
Decubitus ontstaat door aanhoudende druk of schuifkrachten op de huid en het weefsel eronder, vaak op plekken waar bot dicht onder de huid ligt. Bloedvaten worden dichtgedrukt, waardoor het weefsel te weinig zuurstof en voedingsstoffen krijgt. Daarnaast vervormen de cellen zelf, wat ook schade geeft. Hoe langer de belasting aanhoudt, hoe groter de kans op schade.
Waar het vaak ontstaat
In rugligging zijn de stuit en de hielen het kwetsbaarst. In zijligging zijn dat de heup, de enkel en het oor, en in de stoel de zitbeenderen en de stuit. Juist op die plekken dragen kleine oppervlakken veel gewicht. Ook onder hulpmiddelen, zoals slangen, spalken of een zuurstofbril, kan drukletsel ontstaan.
Wie extra risico loopt
- Cliënten die zelf niet of nauwelijks van houding kunnen veranderen.
- Cliënten met een verminderd gevoel of bewustzijn.
- Cliënten met een kwetsbare of vochtige huid, bijvoorbeeld door incontinentie.
- Cliënten die eerder decubitus hebben gehad of ondervoed zijn.
Waar preventie begint
Preventie draait om drie onderdelen die samen horen: de druk verdelen met een passende onderlaag (het matras), de druk regelmatig verplaatsen door houdingswisseling, en de huid goed verzorgen en observeren. Laat je één van de drie weg, dan neemt het risico toe. Een goede risico-inschatting bepaalt hoe intensief elk onderdeel moet zijn.