Decubitus begrijpen

Druk, schuifkrachten en weefselvervorming: zo ontstaat drukletsel

Drukletsel begint vaak dieper dan je ziet. Wie het mechanisme begrijpt, begrijpt ook waarom preventie werkt.

Kort antwoord

Drukletsel ontstaat door aanhoudende druk of schuifkrachten op huid en weefsel, vaak boven een botuitsteeksel. Het weefsel vervormt en krijgt te weinig bloed, en schade kan diep beginnen terwijl de huid nog heel lijkt.

Druk drukt het weefsel samen

Ligt iemand lang op dezelfde plek, dan wordt het weefsel tussen bot en onderlaag (het matras) samengedrukt. Kleine bloedvaten sluiten zich, waardoor het weefsel minder zuurstof en voedingsstoffen krijgt.

Vervorming beschadigt cellen

Onderzoek laat zien dat weefsel niet alleen schade oploopt door zuurstoftekort, maar ook doordat cellen zelf vervormen. Spierweefsel dicht op het bot is daarvoor het gevoeligst. Daardoor kan schade diep in het weefsel ontstaan, terwijl de huid nog heel lijkt.

Schuifkrachten versterken het effect

Bij schuiven verplaatsen huid en dieper weefsel ten opzichte van elkaar. Dat vervormt het weefsel extra, bijvoorbeeld als een cliënt onderuitzakt of over het laken wordt getrokken.

Tijd en microklimaat

Hoe langer de belasting duurt, hoe groter de kans op schade. Ook warmte en vocht op de huid, het zogeheten microklimaat, maken de huid kwetsbaarder.

Wat dit betekent voor preventie

  • Verdeel de druk met een passende onderlaag.
  • Verplaats de belasting regelmatig door houdingswisseling.
  • Beperk schuiven bij het draaien en in bed.
  • Houd de huid schoon en droog.

Verdiepende vragen

Waarom is spierweefsel gevoeliger dan huid?

Spierweefsel ligt dicht op het bot en vervormt sterk onder druk, waardoor het sneller beschadigt.

Wat is microklimaat?

De temperatuur en vochtigheid van de huid op de plek waar het lichaam de onderlaag raakt.

Bronnen

Bijgewerkt op 22 oktober 2026. Vakinhoudelijke review door een zorgprofessional is uitgevoerd.

Van kennis naar praktijk

Zie het in de praktijk.

Probeer de Multiturn 6 drie weken kosteloos, begeleid door onze ergotherapeut. Of kijk eerst hoe ‘wisselwijs’ jouw team is.

Probeer 3 weken kosteloosDoe de Wisselwijzer

Direct toepassen.

BeslisboomIk zie roodheid op de huid. Wat nu?Van vingertest tot vervolgstap, in drie vragen.WerkinstructieWerkinstructie: huidinspectie bij risico op decubitusEen vaste volgorde, zodat je niets mist.CasusCasus: roodheid op de stuit na een ziekenhuisopnameEen cliënt komt terug met een rode plek. Wat doe je?Micro-learningDecubitus in 5 minutenTest en verdiep je kennis in vijf korte stappen.

Lees verder.

Wat is decubitus en hoe ontstaat het?Decubitus is schade aan de huid en het weefsel eronder. Wie begrijpt hoe het ontstaat, ziet ook waar preventie het verschil maakt.De categorieën van decubitus herkennenDecubitus wordt ingedeeld in categorieën. Die helpen om de ernst te herkennen, af te spreken wat nodig is en de ontwikkeling te volgen.Roodheid: wegdrukbaar of niet?Rode huid na het liggen is niet altijd decubitus. Met een eenvoudige test zie je het verschil.