Wisselligging

Wisselligging en comfort, pijn, slaap en onrust

Houdingswisseling is goed voor de huid. Maar wat doet het met comfort, pijn en slaap?

Kort antwoord

Wisselligging kan comfort geven, maar ook pijn of onrust. Het onderzoek naar effecten op slaap is beperkt; stem de aanpak af op de cliënt en beperk onnodige onderbrekingen in de nacht.

Comfort en pijn

Voor sommige cliënten is draaien pijnlijk of onprettig, bijvoorbeeld bij gewrichtsklachten of in de palliatieve fase. Andere cliënten vinden het juist prettig om regelmatig anders te liggen. Vraag ernaar en pas de aanpak aan.

Slaap

Elke handmatige draaibeurt in de nacht kan een cliënt wakker maken. Onderzoek naar de precieze invloed op slaap is beperkt. Wel is het logisch om het aantal onderbrekingen te beperken waar dat verantwoord kan.

Onrust

Bij cliënten met onrust of dementie kan aanraking of plotselinge beweging spanning geven. Een rustige benadering, uitleg en vaste momenten helpen. Kijk per cliënt wat werkt.

Wat je kunt doen

  • Combineer verzorgmomenten met houdingswisseling.
  • Gebruik hulpmiddelen die schuiven en trekken beperken.
  • Overweeg geleidelijke, automatische wisselligging als handmatig draaien veel onrust of pijn geeft.
  • Evalueer samen met de cliënt en familie.

Verdiepende vragen

Wat als draaien altijd pijn doet?

Bespreek het met de arts voor pijnbestrijding en stem de momenten van draaien af.

Hoe meet ik nachtrust?

Bijvoorbeeld door bij te houden hoe vaak een cliënt ’s nachts wakker wordt.

Bronnen

Bijgewerkt op 22 oktober 2026. Vakinhoudelijke review door een zorgprofessional is uitgevoerd.

Van kennis naar praktijk

Zie het in de praktijk.

Probeer de Multiturn 6 drie weken kosteloos, begeleid door onze ergotherapeut. Of kijk eerst hoe ‘wisselwijs’ jouw team is.

Probeer 3 weken kosteloosDoe de Wisselwijzer

Direct toepassen.

BeslisboomHoe vaak moet deze cliënt van houding wisselen?Een stappenplan om tot een onderbouwde frequentie te komen, uitgaande van de richtlijn.BeslisboomIs automatische wisselligging passend voor deze cliënt?Vier vragen om te bepalen of een kantelend systeem past.BeslisboomOnrust bij een cliënt met dementie rond wisselligging: wat kan de oorzaak zijn?Een beslisboom om de oorzaak van onrust gestructureerd te onderzoeken, voordat je iets verandert.WerkinstructieWerkinstructie: een cliënt in de 30-gradenhouding leggenStap voor stap naar een zijligging die stuit en heup allebei ontziet.Micro-learningWisselligging in 5 minutenTest en verdiep je kennis in vijf korte stappen.

Lees verder.

Wisselligging op een wisseldrukmatras: wat zegt de richtlijn?Ligt een cliënt op een wisseldrukmatras, dan hoeft hij niet meer gedraaid te worden. Toch? De richtlijn zegt iets anders.De 30-gradenhouding: zo leg je iemand goed op de zijEen volledige zijligging belast juist de heup. Met een lichte kanteling ontlast je stuit en heup allebei.Hoe vaak van houding wisselen? Frequentie op maatElke 4 uur is een uitgangspunt, geen vaste regel. Zo bepaal je wat bij jouw cliënt past.