Wisselligging

Schuifkrachten voorkomen bij het draaien

Niet alleen druk, ook schuiven beschadigt het weefsel. Met een paar eenvoudige maatregelen voorkom je veel.

Kort antwoord

Beperk schuifkrachten met een glijzeil, voldoende collega’s of een tillift, een hoofdeinde dat niet hoger staat dan nodig en een licht verhoogd voeteneinde.

Wat schuifkrachten zijn

Schuifkrachten ontstaan als huid en dieper weefsel ten opzichte van elkaar verschuiven. Bijvoorbeeld als een cliënt onderuitzakt in bed, of over het laken wordt getrokken bij het draaien.

Zo beperk je ze

  • Gebruik een glijzeil bij het draaien en verplaatsen.
  • Til de cliënt met voldoende collega’s of een tillift, in plaats van te trekken.
  • Zet het hoofdeinde niet hoger dan nodig.
  • Zet het voeteneinde iets omhoog om onderuitzakken te voorkomen.

Na het positioneren

Kijk na elke houdingswisseling of de cliënt goed ligt en niet wegzakt. Strijk plooien in het laken glad en controleer de huid op de drukpunten.

Met Multiturn 6

De Multiturn 6 voert de zijwaartse houdingswisseling via het matras uit, geleidelijk en zonder trekken aan het laken of cliënt.

Verdiepende vragen

Waarom is het hoofdeinde zo belangrijk?

Hoe hoger het hoofdeinde, hoe meer de cliënt onderuitzakt. Dat geeft schuifkrachten rond stuit en hielen.

Helpt een glijzeil echt?

Een glijzeil vermindert wrijving en schuiven bij het verplaatsen, voor de huid én voor de rug van de zorgverlener.

Bronnen

Bijgewerkt op 21 oktober 2026. Vakinhoudelijke review door een zorgprofessional is uitgevoerd.

Van kennis naar praktijk

Zie het in de praktijk.

Probeer de Multiturn 6 drie weken kosteloos, begeleid door onze ergotherapeut. Of kijk eerst hoe ‘wisselwijs’ jouw team is.

Probeer 3 weken kosteloosDoe de Wisselwijzer

Direct toepassen.

BeslisboomHoe vaak moet deze cliënt van houding wisselen?Een stappenplan om tot een onderbouwde frequentie te komen, uitgaande van de richtlijn.BeslisboomIs automatische wisselligging passend voor deze cliënt?Vier vragen om te bepalen of een kantelend systeem past.BeslisboomOnrust bij een cliënt met dementie rond wisselligging: wat kan de oorzaak zijn?Een beslisboom om de oorzaak van onrust gestructureerd te onderzoeken, voordat je iets verandert.WerkinstructieWerkinstructie: een cliënt in de 30-gradenhouding leggenStap voor stap naar een zijligging die stuit en heup allebei ontziet.Micro-learningWisselligging in 5 minutenTest en verdiep je kennis in vijf korte stappen.

Lees verder.

Wisselligging op een wisseldrukmatras: wat zegt de richtlijn?Ligt een cliënt op een wisseldrukmatras, dan hoeft hij niet meer gedraaid te worden. Toch? De richtlijn zegt iets anders.De 30-gradenhouding: zo leg je iemand goed op de zijEen volledige zijligging belast juist de heup. Met een lichte kanteling ontlast je stuit en heup allebei.Hoe vaak van houding wisselen? Frequentie op maatElke 4 uur is een uitgangspunt, geen vaste regel. Zo bepaal je wat bij jouw cliënt past.