Wisselligging

Dementie, onrust en wisselligging: wat kun je doen?

Bij cliënten met dementie kan juist de zorg zelf onrust geven. Hoe combineer je drukontlasting met rust?

Kort antwoord

Handmatig draaien betekent aanraking en beweging, wat bij cliënten met dementie onrust of verzet kan geven; onrust kan ook op pijn wijzen. Kondig rustig aan, combineer momenten, gebruik een glijzeil en evalueer per cliënt of minder handmatige momenten meer rust geven.

Waarom wisselligging onrust kan geven

Een cliënt met dementie begrijpt niet altijd waarom iemand hem aanraakt of verlegt, zeker niet midden in de nacht. Handmatig draaien betekent aanraking, beweging, licht en stemmen. Dat kan schrikken, verzet of langdurige onrust geven, en maakt de draaibeurt zwaarder voor cliënt en zorgverlener.

Pijn als oorzaak

Onrust kan ook een teken van pijn zijn, bijvoorbeeld bij het draaien. Bij cliënten die pijn niet goed kunnen aangeven, helpt een observatieschaal voor pijn, zoals de REPOS of de PACSLAC-D, om pijn te herkennen.

Wat helpt bij handmatig draaien

  • Kondig rustig aan wat je gaat doen, ook als de cliënt het niet lijkt te begrijpen.
  • Werk met vaste zorgverleners en vaste momenten waar dat kan.
  • Combineer verzorging en houdingswisseling, zodat er minder momenten van aanraking zijn.
  • Gebruik een glijzeil, zodat het draaien soepeler en sneller gaat.
  • Observeer na de draaibeurt hoe lang de onrust aanhoudt.

Minder handmatige momenten

Elke handmatige draaibeurt is een moment van aanraking. Een systeem dat de zijwaartse houdingswisseling geleidelijk en zonder aanraking uitvoert, kan het aantal van die momenten verminderen. Of dat bij een cliënt rustiger is, verschilt per persoon: observeer en evalueer.

Evalueer per cliënt

Houd een paar nachten bij hoe vaak de cliënt wakker en onrustig is, en hoe de huid eruitziet. Bespreek dat met het team en de familie, en stel de aanpak bij.

Met Multiturn 6

Benieuwd hoe automatische wisselligging in de praktijk werkt? De Multiturn 6 combineert automatische laterale wisselligging, wisseldruk en hielvrijlegging in één matras. Je kunt het systeem drie weken kosteloos proberen.

Verdiepende vragen

Moet ik een slapende cliënt met dementie wekken om te draaien?

Dat is een afweging tussen huid en rust. Bespreek het met het team en de familie en leg de keuze vast.

Helpt muziek of licht?

Een rustige omgeving met gedempt licht en een vaste werkwijze kan helpen. Kijk wat bij de cliënt werkt.

Bronnen

Bijgewerkt op 22 oktober 2026. Vakinhoudelijke review door een zorgprofessional is uitgevoerd.

Van kennis naar praktijk

Zie het in de praktijk.

Probeer de Multiturn 6 drie weken kosteloos, begeleid door onze ergotherapeut. Of kijk eerst hoe ‘wisselwijs’ jouw team is.

Direct toepassen.

Lees verder.