Wisselligging

De 30-gradenhouding: zo leg je iemand goed op de zij

Een volledige zijligging belast juist de heup. Met een lichte kanteling ontlast je stuit en heup allebei.

Kort antwoord

Bij een zijligging van ongeveer 30 graden komt het gewicht van de stuit af zonder dat de heup zwaar belast wordt. Daarom noemen de richtlijnen deze houding als uitgangspunt.

Waarom 30 graden

Bij een volledige zijligging van 90 graden rust het gewicht op de heup, een plek waar het bot vlak onder de huid ligt en weinig weefsel de druk opvangt. Bij een lichte kanteling van ongeveer 30 graden komt het gewicht van de stuit af en rust het meer op de bilspier, die de druk beter verdeelt. Daarmee worden stuit en heup allebei ontzien. Daarom noemen de Nederlandse en internationale richtlijnen deze houding als uitgangspunt voor zijligging.

Zo doe je het

  • Draai de cliënt licht op de zij, met een glijzeil en zonder aan de huid te trekken.
  • Leg een kussen in de rug, zodat de cliënt ongeveer 30 graden gekanteld blijft liggen.
  • Controleer met je hand of de stuit vrij ligt.
  • Leg een kussen tussen de knieën, zodat die niet op elkaar drukken.
  • Zorg dat de hielen vrij liggen.

Maatwerk

Dertig graden is een uitgangspunt, geen absolute regel. Lichaamsbouw, pijn, ademhaling, contracturen en de wensen van de cliënt bepalen wat in de praktijk goed werkt. Vraag de cliënt hoe de houding voelt en kijk na het positioneren of de houding stabiel blijft. Zakt de cliënt steeds terug naar een volledige zij- of rugligging, dan helpt een ander kussen of een andere ondersteuning.

Met Multiturn 6

De Multiturn 6 kantelt automatisch 30 graden naar links en rechts, op een interval van 30, 60 of 90 minuten. De kanteling begint onder het bekken, zodat de benen niet als een lange hefboom meebewegen.

Verdiepende vragen

Is 30 graden altijd haalbaar?

Niet altijd. Pijn, ademhaling of lichaamsbouw kunnen een andere houding vragen. Het is een uitgangspunt.

Hoe weet ik of de stuit vrij ligt?

Schuif je hand onder de stuit. Voel je dat die de onderlaag niet raakt, dan ligt hij vrij.

Bronnen

Bijgewerkt op 21 oktober 2026. Vakinhoudelijke review door een zorgprofessional is uitgevoerd.

Van kennis naar praktijk

Zie het in de praktijk.

Probeer de Multiturn 6 drie weken kosteloos, begeleid door onze ergotherapeut. Of kijk eerst hoe ‘wisselwijs’ jouw team is.

Direct toepassen.

Lees verder.